Çamur ve sazan bağırsağından izole edilen B. subtilis, B. cereus ve B. licheniformis suşları Aeromonas hydrophila üremesini baskıladı ve amonyum, nitrit, nitrat ve fosfat iyonlarını azalttı; etki hem in vitro hem sazanla yapılan ön denemede gösterildi.
Lalloo ve ark. · Journal of Applied MicrobiologyYayına gitBalık probiyotiğinin bilimi
Balığın bağırsağında da, yaşadığı suda da görünmeyen bir mikrobiyal dünya var. Bu sayfa, o dünyayı ve araştırmaların ne bulduğunu sade bir dille anlatıyor.
Bağırsakta
Yararlı bakteriler bağırsak florasının dengesine katılır; sindirim enzimleri ve yemden yararlanmayla ilişkili sonuçlar çalışmalarda öne çıkar.
Savunmada
Probiyotikler zararlı bakterilerle besin ve yer için rekabet eder; araştırmalarda bağışıklık göstergelerinin desteklendiği bildirildi.
Suda
Bazı Bacillus suşları organik maddenin ayrışmasına katılır; suya eklendikleri deneylerde amonyak düşük ölçüldü.
Bacillus nedir?
Uyuyan tohum gibi bir bakteri
Bacillus türleri zor koşullarda kalın duvarlı bir spora dönüşür; yemde, şişede ve midenin asidinde böyle dayanır. Uygun ortamı bulduğunda yeniden aktif hücreye döner ve çoğalır.
Bacillus subtilis nedir?Azot döngüsü
Atıktan nitrata dört adım
Amonyak ve nitrit dönüşümünü nitrifikasyon bakterileri yürütür. Bacillus türleri ise daha çok organik maddenin ayrışmasında görev alır. İkisi farklı işlerdir ve birbirini tamamlar.
Bu döngünün çalışması için filtre, havalandırma ve düzenli su değişimi gerekir; probiyotik bu sistemin içinde destek olarak yer alır.
- Yem ve atıkYenmeyen yem, dışkı
- AmonyakNH₃ / NH₄⁺
- NitritNO₂⁻
- NitratNO₃⁻
- Bitki ve su değişimiDöngüden çıkış
Araştırmalar
Çalışmalar ne buldu?
Derleme; probiyotiklerin hastalık direnci, bağışıklık, büyüme, üreme başarısı ve su kalitesi üzerine olumlu etkilerini, havuzdaki mikrobiyal toplulukları değiştirerek sağladığını özetliyor; türe özgü, tutarlı dozlama stratejisinin hâlâ büyük ölçekte zorluk olduğunu vurguluyor.
Elsegeny ve ark. · Annals of MicrobiologyYayına gitBacillus türlerinin sürdürülebilir akuakültürde probiyotik olarak kullanımına dair güncel gelişmeleri derleyen tek yazarlı derleme (Ocak 2025 sayısı).
Ghosh · AquacultureYayına gitB. subtilis + B. licheniformis karışımı suya 0, 0,01, 0,02 ve 0,03 g/m³ dozlarda 10 hafta verildi (240 balık, 12 tank); çözünmüş oksijen doza bağlı arttı, toplam amonyak azotu (TAN) ve NH3 düştü. En yüksek dozda (0,03 g/m³) son ağırlık, ağırlık artışı ve yaşama oranı kontrolden anlamlı yüksek bulundu; Vibrio parahaemolyticus'a direnç de değerlendirildi.
Nassar ve ark. · Frontiers in Marine ScienceYayına gitYeni probiyotik seçiminde güvenlik ve etkinliğin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini; en etkili yaklaşımın genom analizini (toksin, antibiyotik direnci genleri) in vitro ve in vivo denemelerle birleştirmek olduğunu anlatan derleme.
Calcagnile ve ark. · HeliyonYayına gitÇalışmaların çoğunun Bacillus ve Lactobacillus üzerine yoğunlaştığını belirtip, laktik asit bakterisi dışı (non-LAB) konakçı kaynaklı probiyotik adaylarını (Bifidobacterium, Clostridium, Paenibacillus, Pseudomonas vb.) derliyor.
Hoseinifar ve ark. · AnimalsYayına gitSüs balığı ticaretinin 2018'de yaklaşık 5 milyar ABD doları ihracat hacmine ulaştığını belirterek, probiyotik, prebiyotik ve sinbiyotiklerin süs balıklarında sağlık, taşıma stresinin azaltılması, büyüme ve üremedeki rolünü derliyor.
Hoseinifar ve ark. · AnimalsYayına gitMrigal sazanı bağırsağından izole edilen B. subtilis yeme 5×10^5–5×10^8 hücre/g düzeyinde katılarak 90 gün verildi; boy-ağırlık artışı ve yaşama oranı anlamlı yükseldi, bağırsakta hareketli aeromonad ve koliform sayıları azaldı, A. hydrophila ile enfeksiyon denemesinde yaşama daha yüksek bulundu. 10^6–10^8 hücre/g yeterli bulundu; daha yüksek doz her zaman daha iyi sonuç vermedi.
Ghosh ve ark. · Aquaculture NutritionYayına gitTicari probiyotik AQUALACT yeme %0, 0,5, 0,75 ve 1,0 oranlarında katılarak 42 gün verildi; en iyi sonuç %0,75 grubunda (boy 3,35 cm, ağırlık 0,43 g, FCR 2,51) alındı ve renklenme ile tuzluluk stresine direnç kontrole göre anlamlı iyileşti.
Samarawardane ve ark. · Tropical Agricultural Research and ExtensionYayına gitB. subtilis ile zenginleştirilmiş Artemia ile beslenen grupta göreceli yumurta verimi (28,65 yumurta/g), dişi başına yavru (62,93) ve yavru yaşama oranı (%70,97) en yüksekti; bağırsakta Bacillus sayısı arttı ve A. hydrophila enfeksiyonunda kümülatif ölüm en düşük gruplar arasında yer aldı (%68,75).
Ahmadifard ve ark. · Probiotics and Antimicrobial ProteinsYayına gitTürkçe derleme; akuakültürde antibiyotik direncine alternatif olarak probiyotiklerin büyüme performansı, yem kullanımı, bağışıklık, hastalık direnci, su kalitesi ve stres toleransı üzerindeki faydalarını özetliyor.
Yıldırım ve ark. · Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences (JAES)Yayına gitSıvı kültür inhibisyon testinde B. subtilis'in Aeromonas sobria, Edwardsiella tarda ve Lactococcus garvieae'yi; L. plantarum'un A. sobria, L. garvieae, Listonella anguillarum ve Yersinia ruckeri'yi baskıladığı gösterildi.
Çelik ve ark. · Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences (JAES)Yayına gitL. rhamnosus yetiştirme suyuna veya Artemia'ya eklendiğinde larva deformasyon oranı kontrolde %7 iken su grubunda %5, Artemia grubunda %2 oldu; Artemia'ya eklenmesi Vibrio spp. sayısını anlamlı azalttı.
Öztürk ve ark. · Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences (JAES)Yayına gitDerleme; Pediococcus acidilactici'nin genel olarak büyümeye olumlu etkisinin görülmediği, Streptococcus, Lactobacillus, Lactococcus ve Enterococcus türlerinin ise balıklarda büyüme performansını olumlu etkilediği sonucuna varıyor.
Özgür Yiğit ve ark. · Süleyman Demirel Üniversitesi Eğirdir Su Ürünleri Fakültesi DergisiYayına gitPrebiyotik ve probiyotiklerin büyüme, bağışıklık ve patojen kontrolü üzerindeki etkilerini, su kalitesini iyileştirme, fizikokimyasal stres etkilerini azaltma ve üremeyi destekleme rollerini derliyor; etkilerin katkı tipine, doza ve balık türüne göre değiştiğini vurguluyor.
Stan ve ark. · Life (Basel)Yayına gitB. subtilis + B. licheniformis spor karışımı (BioPlus2B) yemle verilen alabalıkların Yersinia ruckeri (kırmızı ağız hastalığı etkeni) enfeksiyonuna direnci arttı.
Raida ve ark. · Journal of Fish DiseasesYayına git10 haftalık beslemede B. subtilis + B. licheniformis bağırsakta yerleşti (mukozaya tutunan kültürlenebilir bakterilerin %36'sı, sindirim içeriğindekilerin %62'si) ve serum lizozim aktivitesini artırdı; ağırlık artışında anlamlı fark yoktu, FCR iyileşmesi E. faecium grubunda görüldü.
Merrifield ve ark. · Aquaculture NutritionYayına gitVibrio anguillarum ile enfekte edilen levrek larvalarında yaşama oranı kontrolde %36,7 iken B. subtilis'le zenginleştirilmiş Artemia alan grupta %86,7'ye çıktı; sağlıklı balıklarda probiyotik yaşamayı olumsuz etkilemedi (%90-94).
Touraki ve ark. · World Journal of Microbiology and BiotechnologyYayına gitYeme tek veya karışık olarak katılan V. proomii ve B. mojavensis 60 gün boyunca boy-ağırlık artışını ve yaşama oranını anlamlı artırdı, sindirim enzimlerini (alkalen fosfataz, amilaz) yükseltti ve bağırsakta kalıcı oldu.
Hamza ve ark. · Fish Physiology and BiochemistryYayına gitBacillus karışımı ticari probiyotik (Sanolife PRO-F) 0,1-0,2 g/kg yemde 10 hafta havuz denemesinde büyümeyi, FCR'yi, kan değerlerini ve bağırsak villus boyunu iyileştirdi; 0,1 g/kg grubunda havuz suyunda amonyak daha düşük, pH daha iyi bulundu.
Elsabagh ve ark. · Aquaculture NutritionYayına gitYeme 5×10^9 kob/g B. subtilis katılan sazanlarda 8 hafta sonunda büyüme, sindirim enzimleri ve serum bağışıklık değerleri kontrolden yüksekti; A. hydrophila enfeksiyonunda kümülatif ölüm kontrolde %60, B. subtilis grubunda %50 idi.
Shahraki ve ark. · Animal Feed Science and TechnologyYayına git84 günlük denemede 5×10^6 kob/g B. subtilis büyümeyi değiştirmedi; ancak yüksek stok yoğunluğunda (62,5 balık/m³) plazma lizozim ve fagositik aktiviteyi anlamlı artırdı; B. subtilis yemde depolama ve mideden geçişte canlı kaldı.
Telli ve ark. · Fish & Shellfish ImmunologyYayına git